Mấy chục năm trời vang tiếng hảo
Quay đầu muôn sự giấc Nam Kha
Phù thế trăm năm ôm giấc mộng
Nhân sinh muôn việc cũng lòng trời
Rốt cuộc muôn điều hư ảo cả
Thôi luận làm chi mất với còn
Nguyễn Trãi

Thực vậy muôn điều đều hư ảo cả. Mới ngày nào còn sống trên quê hương, nay đã trải qua bao nhiêu tháng ngày tha hương nơi đất khách quê người. Mùa đông nhìn tuyết rơi ngoài trời, tôi cảm thấy tâm hồn lạnh buốt. Sau những ngày làm việc dài lê thê, có những lúc tôi thả hồn trở về dĩ vảng tìm lại quê hương trong ký ức.

Để tưởng nhớ đến nơi chôn nhau, cắt rốn, tôi trồng trong vườn sau nhà tre, trúc và lan. Tôi đặt tên là vườn Hakone (Hakone gardens), nằm ở thành phố Bochum, Đức Quốc. Sở dĩ tôi đặt tên là Hakone, một công viên quốc gia của Nhật Bản nổi tiếng về tre, trúc và thứ cỏ, lá có sọc có tên là Hakone Grass.


Mùa Hạ và Thu tôi ngắm nhìn những bụi tre, khóm trúc và bụi cỏ đó và mùa Đông-Xuân ngắm những bông lan hài, tôi tưởng như mình đang sống 4 muà ở quê nhà yêu dấu. Nhìn lan hài nở tôi nhớ đến 2 câu thơ cổ:

Đình thụ bất tri nhân khứ tận,
Xuân lai hoàn phát cựu thời hoa

dịch
Cây trong sân không biết là mọi người đã ra đi,
Xuân sang vẫn nở những đóa hoa ngày cũ

Tre, trúc và cỏ là những thứ dễ trồng, chẳng phải tốn nhiều công sức. Riêng loài lan hài Việt nam, lan hài theo tôi dễ trồng hơn các thứ lan khác. Mùa hạ tôi đem lan ra ngoài vườn để dưới gốc tre, mùa đông mang vào trong nhà để gần cửa sổ, trong bóng mát không có nắng trực tiếp. Khi thấy giá thể khô, tôi phun thêm nước, độ ẩm khỏang 60%. Mùa hè nên đem lan hài trong nhà ra vườn để cây có đủ ánh sáng, thoáng gió và sự cách biệt giữa nhiệt độ ban ngày và ban đêm, thì muà đông mới ra nụ.

Tôi trồng lan hài bằng:

- vỏ thông nhỏ 6 phần
- vỏ thông đỏ 1 phần
- vỏ dừa nhỏ 1 phần
- đá bọt 2 phần

Mùa đông cứ 3 tuần tôi tưới nước một lần, mùa hè 2 tuần 1 lần, nế nóng hơn thì phải tưới nước mỗi tuần 2 lần. Mùa hè ở Đức nhiệt độ thực là lý tưởng cho lan hài từ 22 đến 25°C, tức là từ 71-77°F. Tôi bón phân NKP theo 30-10-10 lúc cây đang phát triển và chỉ dùng nước mưa. Ngoài những cây lan hài Việt Nam, tôi còn trồng cây lan hài Paph thaiorum, Paph. Fanaticum, lai giống giữa cây Paph.micranthum và Paph. malipoense, v.v… Cây lan hài Pap. Fanaticum tôi trồng, hoa nở từ tháng 11 đến tháng giêng mới tàn.


Tôi xin đem những kinh nghiệm nhỏ bé của mình viết ra để cho các bạn chiêm nghiệm.

Chúc các bạn thành công mỹ mãn.

Hakone Gardens, Germany