Bỏ biết bao nhiêu công sức chăm lo, tưới bón cho cây lan đến ngày khai hoa, chỉ mong có dịp mang đến hội để trưng bầy, chia xẻ niềm vui và sự hãnh diện với các bạn bè. Đó là ý nghĩ chung của các những người trồng lan.

Thế nhưng đến khi chấm điểm, thấy chậu của mình hoa nhiều hơn mà lai bị chấm hạng nhì, hạng ba hỏi làm sao không có đôi chút buồn phiền.

Ngoại trừ những cuộc chấm điểm của các hội như Hội Hoa Lan Hoa Kỳ American Orchid Society hay hội Điạ Lan Kiếm Hoa Kỳ Cymbidium Society of USA có những tiêu chuẩn rõ rệt và có những giám khảo đã được huấn luyện kỹ càng. Việc chấm điểm tại những Hội Hoa Lan ở các điạ phương phần đông chỉ là tương đối và nhắm vào mục đích khích lệ.

Hội của chúng ta cũng vậy, mới đầu nhắm vào mục đích khuyến khích cho có sự tham dự đông đảo nên tiêu chuẩn đặt ra không còn phù hợp với hiện tại.

Rút kinh nghiệm trước đây trong những cương vị: đem hoa dự thí, giám khảo và ban tổ chức, chúng tôi nhận thấy việc chấm hoa tùy thuộc vào nhiều yếu tố:
• Mục đích của Hội hay ban Tổ chức nhằm vào mục đích khuyến khích hay về phẩm chất của bông hoa.
• Đối với các giám khảo lại tùy thuộc vào sự hiểu biết về loài hoa và sở thích riêng về loài hoa và sắc hoa. Thí dụ người giám khảo thích mầu tím lẽ tất nhiên không cho cây mầu vàng là đẹp.
• Đối với người dự thí thường chỉ cần biết là nhiều hoa hay ít mà không mấy chú trọng vào những chi tiết phụ thuộc như hoa mới nở hay gần tàn, sâu bọ bệnh tật, không để ý tới những cây lan dự thí tuy cùng loài nhưng hiếm quý và có sắc hoa đẹp hơn.

Ngoài ra lại còn vấn đề cây hoa mới mua hay đã trồng từ lâu. Vấn đề này khó lòng cho người giám khảo phân định.

Vì vậy theo thể lệ mới các hội viên có thể tùy nghi dự thí theo các nhóm sau đây:

1. CYMBIDIUM
Chia ra làm 2 nhóm:
• Thông thường (Standard) hoa lên thẳng
• Hoa rũ (Cascading)

2. CATTLEYA & LEALIA
Chia làm 2 nhóm:
• Một lá
• Hai lá
Bao gồm các giống lai của 2 loài Brassavola, Sophronotis như Bc, Blc, Slc, Pot., Iwan, Bactia, Porcia v.v...

3. DENDROBIUM
Chia ra làm 2 nhóm:
• Thông thường
• Giống Úc

4. EPIDENDRUM & ENCYCLIA
Bao gồm các cậy lai giống của 2 loài này như Epicat v.v...

5. PAPHIOPEDILUM
Bao gồm Phragmipedium và các giống lai của 2 loài này.

6. PHALAENOPSIS
Bao gồm Doritis và các giống với 2 loài này như Doritanopsis, Vandopsis v.v...

7. ONCIDIUM
Bao gồm cả loài Odontoglossum và các cây lai giống.

8. ZYGOPETALUM
Bao gồm cả Miltonia, Miltoniopsis và những cây lai giống

9. VANDACIOUS
Bao gồm Vanda, Rhynchostylis, Renanthera, Arachnis, Aerides, Angreacum và các cây lai giống

10. SPECIES
Bao gồm các giống nguyên thủy

GIẢI ĐẶC BIỆT

Ngoài những giải kể trên hàng tháng chúng ta sẽ có 3 giải đặc biệt:
1. Cây lan đẹp nhất trong tháng
2. Lan Việt đẹp nhất trong tháng
3. Cây lan nuôi trồng tốt nhất

Những giải đặc biệt này sẽ do các giám khảo lựa chọn đề tránh việc chọn lầm những cây thiếu phẩm chất. Khi chấm xong sẽ thông báo để mọi người được biết.

Riêng giải nuôi trồng không phải là tháng nào cũng có, mà tùy theo các giám khảo quyết định.

GIÁM KHẢO
Sẽ là những hội viên có sự hiểu biết về lan và sẽ chấm 1-2 loài lan kể trên theo các tiêu chuẩn xếp theo thứ tự dưới đây:

NHẤT: Mầu xanh dương
(1) Hoa to, (2) nhiều hoa, (3) thuộc giống hiếm quý hoặc khó trồng, (4) cây lớn hay nhỏ, sắc hoa tươi đẹp, mới nở, không bị tàn héo, (5) không có bọ rệp hay bị bệnh tật.

NHÌ: Mầu Đỏ
Phẩm chất kém hơn hạng nhất.

BA: Mầu vàng
Phẩm chất kém hơn hạng nhì

KHUYẾN KHÍCH: Mầu xanh lá cây
Dành cho những cây đứng đầu các nhóm kể trên nhưng phẩm chất kém hoặc những cây cũng đẹp nhưng xếp vào hạng TƯ

Các hội viên có thể tham dự giải theo nhóm, hay cây nguyên thủy (species). Thí dụ bạn mang cây Cymbidium lowianum có thể dự giải nhóm Cymbidium standard hay nhóm Species.

THỂ LỆ:
• Mang hoa tới sớm.
• Đặt vào đúng nhóm.
• Ghi tên hoa và tên chủ nhân.
• Những hoa mang tới sau 12:15 sẽ không hợp lệ
• Xin miễn tới bàn triển lãm trong thời gian giám khảo đang chấm điểm dù là để chụp hình.

Cũng vì những lý do đã trình bầy kể trên, xin bạn hãy bình tĩnh xem xét lại và dự thí với tinh thần thượng võ của Bá tước de Coubertin, người đã khai sinh ra Thế Vận Hội: "Điều quan trong không phải là thắng giải mà chính là tham dự."

Vì vậy nếu không thắng giải nhất, giải nhì cũng không phải là điều đáng để cho chúng ta bận tâm. Xin hãy nở một nụ cười cho đời thêm vui.

Thành thực cám ơn các bạn.

Tháng 6 năm 2009