Nói chuyện chơi hoa phong lan với cụ Bùi Xuân Đáng:
Nghiện thuốc lá, rượu có thể bỏ được, nhưng nghiện hoa lan thì không bỏ được!

LTS: Hội Hoa Lan Việt Nam (HHLVN) được thành lập cách đây 4 năm. Đến nay, hội đã trở thành một sinh hoạt rất quy củ và ngày càng có thêm nhiều hội viên tham gia. Hoa lan có khó chăm sóc không? Chơi hoa lan là một thú vui tao nhã nhưng khó chăm có đúng không? Nhiều, nhiều câu hỏi được đặt ra với những ai yêu thích loài hoa lan này, nhưng còn ngại ngùng chưa dám bước qua nỗi e ngại để đến với thú chơi hoa. Trong dịp HHLVN tụ tập tại nhà một thành viên, bà Tưởng Kim Xuyến để trao đổi với nhau về hoa lan, Việt Weekly đã được gặp cụ Bùi Xuân Đáng, cố vấn của hội và đã được cụ vui vẻ tiếp chuyện. Câu chuyện xoay quanh về hoa lan và sinh hoạt của hội được trình bày như sau.

VW: Ông Bùi Xuân Đáng cho biết là miền Nam California với khí hậu ấm áp thuận lợi như thế nào cho những người yêu thích chơi hoa lan?

BXD: Khí hậu của miền Nam California khá thích hợp với hoa lan. Nhưng có hai điều đáng tiếc. Đó là mùa đông ở Nam California có mưa nhiều, mà hoa lan lại thích mưa vào mùa hè. Thứ hai, là độ ẩm ở trong đất liền của miền Nam California quá thấp, không thích hợp với hoa lan. Nếu biết được những nhược điểm và khuyết điểm để bổ túc, vẫn có thể chơi được hoa lan. Những giống hoa lan của Việt Nam và những miền nhiệt đới khác vẫn có thể trồng được tại đây.

VW: Qua kinh nghiệm của ông, yếu tố nào căn bản nhất cần phải biết để chơi hoa lan?

BXD: Theo tôi, yếu tố căn bản nhất là, khi trồng một loại lan nào phải biết yếu tố đòi hỏi của loại lan đó. Nếu như một loại lan cần nhiều nước, mà tưới ít nước quá, nó sẽ chết. Trái lại, một loại lan cần ít nước, mà tưới nhiều nước quá, nó cũng chết. Có lẽ 90% những người chơi hoa lan không thành công là vì tưới cho lan nhiều quá. Theo kinh nghiệm của tôi, mùa hè ở miền Nam California có thể tưới nước cho hoa lan 2, 3 lần trong một tuần lễ. Nhưng mùa đông lạnh, chỉ tưới nước một lần trong một tuần, hoặc hai tuần mà thôi.

VW: Ngoài ra những yếu tố như tuổi tác, có tiền, có tạo thành một nhà chơi hoa lan chuyên nghiệp hay không?

BXD: Tôi thấy rằng, tuổi tác không có ảnh hưởng gì đến chơi hoa lan. Nếu chịu tìm hiểu sự đòi hỏi của hoa lan sẽ thành công. Trái lại, nếu cứ thấy hoa lan đẹp là mua về, không cần biết nó cần nóng hay cần lạnh, cần nhiều nước hay ít nước, sẽ không thành công.

Về tài chánh, là vô số kể. Có 10, 15 đồng (USD) vẫn có thể chơi hoa lan được. Mà có một vài ngàn cũng vẫn là thiếu. Cho nên, tuỳ theo loại lan. Giá hoa lan hiện tại với giá hoa lan vào 10 năm trước khác hẳn. Mười năm trước, chơi hao lan khá tốn tiền. Nhưng bây giờ, chơi hoa lan không có tốn nhiều tiền. Cây lan hài hồng của Việt Nam hồi trước giá từ $70-$80 một cây, bây giờ giá chỉ còn có $10 một cây.

VW: Ông Ngô Bảo đã nói rằng, hoa lan có hồn tính, vui buồn theo người chơi hoa lan. Ông nghĩ sao?

BXD: Tôi nghĩ khác. Khi chơi hoa lan, phải dựa vào điều kiện đòi hỏi của hoa lan như áng sáng, nhiệt độ, độ ẩm, phân bón… Như thế, nuôi hoa lan sẽ thành công. Nếu không để ý đến điều kiện đó khó mà thành công.

VW: Ông cho biết đôi chút về Hội Hoa Lan Việt Nam.

BXD: Hội viên của Hội Hoa Lan Việt Nam là 50 tuổi trở lên. Họ có đôi chút thì giờ. Những người trẻ tuổi, có lẽ bận rộn với đời sống, nghề nghiệp, gia đình nên số lượng đó ít hơn.

Sinh hoạt của Hội là mỗi tháng họp một lần, vào 12 giờ trưa thứ Bảy tuần lễ thứ ba trong tháng. Các hội viên mang hoa lan đến trưng bày, để chấm điểm. Mỗi tháng có đề tài nói chuyện về một loại hoa lan. Còn có những chương trình đặc biệt nâng cao kiến thức của Hội viên, đó là "Lan Hoa Bí Pháp", và chương trình "Nhận diện người tình" giúp các hội viên nhận diện được các cây hoa lan. Hoa lan có 30,000 cây nguyên thuỷ, và có 1 triệu cây đã lai giống. Cho nên, chương trình "Nhận diện người tình" giúp cho hội viên biết được hoa lan đó giống gì, loại gì? Ngoài ra, những người yêu hoa lan ở khắp mọi nơi như Đức, Pháp, Việt Nam, Canada… có thể vào trang website của Hội để tìm hiểu về các loại hoa lan, những kiến thức về hoa lan, và kinh nghiệm trồng hoa lan.

Mỗi tháng có cuộc họp chung với hội viên. Trước đó hai tuần, Ban Chấp Hành họp riêng, bàn về những việc cần làm cho cuộc họp với hội viên. Số hội viên họp mặt mỗi tháng khoảng 50-70 người. Số hội viên khoảng 200-300. Số người vào Website của hội lên đến 8 triệu.

VW: Sau bao nhiêu năm chơi lan, ông cho biết là vì sao vẫn còn yêu thích và đam mê hoa lan?

BXD: Khi đã chơi lan là bị nghiện, không thể nào bỏ được. Nghiện thuốc lá, nghiện rượu có thể bỏ. Chơi hoa lan, không có mấy người bỏ được.

Hoa lan của Việt Nam có rất nhiều cây đẹp và nổi danh thế giới, mục đích cuả tôi là muốc các hội viên, những người yêu lan, nuôi dưỡng những cây lan gia bảo của Việt Nam.●