Sau một thời gian sưu tầm khá lâu, ngày 16-7 năm 2007 chúng tôi có liệt kê ra được 96 giống lan này với những hình ảnh phần lớn thu thập trên Internet và sách vở, trong số này có 11 cây không tìm thấy hình ảnh.

Lên tiếng kêu gọi các bạn ở quê nhà và trong chuyến về thăm quê hương tháng 3 năm 2009 chúng tôi rất may mắn được các bạn cho rất nhiều hình ảnh quý giá của những cây lan Việt do chính tay người Việt thu hình. Trong số hình ảnh này do giáo sư Phan kế Lộc, thạc sĩ Nông văn Duy và các bạn Nguyễn vũ Khôi, Nguyễn ánh Xuân, Huỳnh Hậu và Nguyễn quang Thuyết gửi cho, có một số cây đã được nhận diện, nhưng một số là chưa. Đặc biệt trong số hình ảnh do Đinh văn Tuyến, Lê trọng Châu lại có những cây chưa từng được ghi trong danh sách các cây cỏ mọc tại Việt Nam và có một vài cây còn chưa được các khoa học gia quốc tế công bố với tên khoa học.

Từ đó đến nay chúng tôi cố gắng nhận diện với tên khoa học, nhưng vì khả năng và tuổi tác giới hạn cho nên mất nhiều thời gian. Thêm vào đó nhiều khoa học gia khi công bố không chịu theo quy đinh là phải dùng tên chính thức của người công bố trước mà lại dùng tên đồng danh (synonym) cho nên việc nhận diện qua hình ảnh rối tung như hỏa mù.

Hơn nữa Bulbophyllum là một loài rất đa dạng với khoảng trên 1800 giống, cấu trúc về hoa, lá, thân, củ của nhiều giống Bulbophyllum khá tương tự như nhau, các chi tiết cần thiết như mô tả, kích thước, mùa ra hoa lại không có, nên rất khó lòng nhận diện. Trong số hàng ngàn hình ảnh, chúng tôi lựa ra khoảng 90 ảnh tiêu biểu cho 53 giống trong đó có 35 cây đã có tên trong danh sách cũ, 10 cây mới và 7 cây chưa tìm thấy tên khoa hoc cũng như hình ảnh. Chúng tôi đã hỏi nhiều nhà khoa học Âu Mỹ, nhưng không thấy hồi âm có lẽ những cây này còn quá mới lạ với họ chăng? Riêng có Malcolm Perry tại Anh quốc có giúp chúng tôi nhận diện một số hoa lan, xin nhận nơi đây lời cảm tạ chân thành của chúng tôi.

Hình ảnh những cây lan này đã được trình bầy trong bài "Lan Việt, Ảnh Việt vần B" nhưng chúng tôi cũng xin trình bầy lại ở đây.

Nếu có sự sai lầm xin quý bạn vui lòng bổ chính cho. Chúng tôi xin cám ơn trước.

Những cây mới với tên khoa học:

Bulbophyllum ambrosia Hình: Nguyễn Ánh Xuân Quảng Ninh
Bulbophyllum annandalei Ridl. 1920 Hình: Đinh văn Tuyến Hoàng Liên Sơn	Bulbophyllum cupreum Lindley 1838 Hình: Huỳnh Hậu Saigon
Bulbophyllum dissitiflorum Seiden Phan Kế Lộc (Hình và nhận diện) Tân Phú, Tân Biên, Tây Ninh
Bulbophyllum echinulus Seiden Nguyễn Thiện Tịch nhận diện Hình: Lê Trọng Châu Đà Lạt	Bulbophyllum gyrochilum Seiden Nguyễn Thiện Tịch nhận diện Hình: Lê Trọng Châu Đà Lạt
Bulbophyllum leopardinum (Wall) Lindley Hoa nở vào tháng 6 Phan Kế Lộc (Hình và nhận diện) Tả Gềnh, Phìn Hồ, Sin Hồ Lai Châu
Bulbophyllum lockii Hình: Nguyễn Quang Thuyết
Bulbophyllum retusiusculum var. oreogenes Hình: Trần Ngọc Mạnh
Bulbophyllum pectinatum red form Finet Phan Kế Lộc (Ảnh và nhận diện) Vườn lan Hùng Vân, Sa Pa, Lào Cai
Bulbophyllum repens Griff Hình: Lê Trọng Châu Lâm Đồng, Đà Lạt
Hình: Malcolm Perry Anh Quốc	Hình: Lê Trọng Châu Đà Lạt
Bulbophyllum semiterefolium Gagnep. 1930
Bulbophyllum triflorum (Breda) Blume Hình: Nguyễn Vũ Khôi Phú Quốc
Bulbophyllum tricocephallum (Schltr.) Tang & Wang Hình: Phan Kế Lộc Vườn Lan Hùng Vân, Sa Pa, Lào Cai

Những cây mới, chưa có tên:

Bulbophyllum sp. Hình: Lê Trọng Châu Đà Lạt
Bulbophyllum sp. Hình: Lê Trọng Châu Đà Lạt
Bulbophyllum sp. Hình: Đinh Văn Tuyến Hoàng Liên Sơn
Bulbophyllum sp. Hình: Đinh Văn Tuyến Hoàng Liên Sơn
Bulbophyllum sp. Hình: Đinh Văn Tuyến Hoàng Liên Sơn

Không biết những cây lan mới lạ này có nằm trong số những cây mà chúng tôi chưa tìm được hình ảnh hay không.

• Bulbophyllum arcuatilabium Aver.
• Bulbophyllum astelidum Aver
• Bulbophyllum boulbetii Tixier
• Bulbophyllum fibratum (Gagnep.) Seidenf.
• Bulbophyllum ignevenosum Carr.
• Bulbophyllum pinicolum Gagnep.
• Bulbophyllum poilanei Gagnep.
• Bulbophyllum sanitii Seidenf. 1970
• Bulbophyllum subebulbum Gagnep. 1950

Ngoài ra theo Internet Orchid Species Photo Encyclopedia IOSPE, Việt Nam có thể có thêm 3 cây mới nữa:

Bulbophyllum corolliferum J. J. Sm. 1917
Bulbophyllum coweniorum
Bulbophyllum crassipes Hook. f. 1896

Trong các tài liệu, những cây lan các khoa học gia công bố từ 50-70 năm về trước chỉ có phần mô tả chứ không có ảnh hay hình vẽ kèm theo, cho nên thực khó lòng mà hình dung ra được.

Chuyện những cây Bulbophyllum còn dài dài, chúng tôi xin trình bầy vào một dịp sau.

Placentia 11-2009