Chiều ngày 29-3-2010 vừa từ Điên Biên Phủ trở về, chúng tôi đã được anh Nguyễn Minh Đức hay là Đức HK (Hàng Không) tới đón đi thăm các anh chi em thuộc Câu Lạc Bộ Tràng An tại một vườn lan cách Hà Nội khoảng chừng 15 cây số.

CLB Tràng An do một số anh chị em yêu thích hoa thành lập vào năm 2009. Họ cùng nhau đi kiếm lan tại các miền núi rừng phía Bắc Việt Nam để tìm hiểu các loài, các giống, trao đổi kinh nghiệm nuôi trồng và không có mục đích thương mại.

Đường đi còn đang sửa, lối vào gập ghềnh, khúc khuỷu cho nên khi tới nơi đã có 5-7 anh chị em đang chờ đợi và bóng chiều đã ngả. Sau chiếc bắt tay thăm hỏi xã giao thường thức, chúng tôi vội vàng xin phép đi thăm vườn lan khi còn ánh sáng. Trong ảnh hàng đứng: Cảnh, Phong, Thành, Đức, Huyền, hàng ngồi Liên, Đáng, Tuấn và Vân.

Vườn cây này anh Đức đã mua từ 12 năm trước, với diện tích để trồng lan khoảng 900 m2 và có chừng 800 giống lan đủ loại, chung quanh rào kín và che lưới rất cao. Đây là một vườn lan đặc biệt chỉ dành cho các thành viên của CLB và khách quý.

Ngay cửa vào một khóm Huyết Nhung Renanthera coccinea bám vào thân cây cau cao chừng 14-15 m là cây lan cao nhất chưa từng thấy. Khóm lan của bác Dương Xuân Trinh trước kia cao chừng 5 m đã thấy hiếm có rồi.

Trong vườn khá nhiều lan đang nở hoa. Cây giáng xuân (Aerides crassifolia) mầu hồng tuyệt đẹp treo cạnh cây Cleisotoma arietinum, Trần Hợp (TH) gọi là Kín miệng cong, còn Phạm hoàng Hộ (PHH) gọi là Mật khẩu đầu bò.


Cây Cymbidium lancifolium, Luc lan (PHH) Kiếm lá giáo (TP) với chiếc lá to bản còn hơn cây Cymbidium devonianum khác hẳn với các giống lan kiếm thông thường.


Cây Calanthe argenteostriata, Kiều lan (PHH) với hoa xanh lưỡi trắng và cây Phalaenopsis mannii, bướm man (PHH) hoa nâu đỏ hiếm khi thấy trong các bộ sưu tập hoa lan thông thường.

Cây Renanthera citrina, Phượng vĩ hoa vàng hay cây Renanthera annamensis hoa trông giống nhau như đúc. Chúng tôi đã thỉnh cầu các nhà khoa học giải thích sự khác biệt này, nhưng không có sự hồi đáp. Bên cạnh là một cây lan lạ trông giống như Acampe joiceyana, nhưng nhìn kỹ thấy không phải, có lẽ là một giống Pomatoclapa mới lạ.


Này là khóm lan Nhất điểm hồng (Dendrobium draconis) này cây Trichoglottis cirrhifera không biết tên gọi tên nào cho được: Mao thiệt (PHH) Lưỡi tóc (TH).


Chậu lan hài lông (Paphiopedilum hirsutissimum) với 3 đóa hoa mầu tím hồng nổi bật trên vườn cỏ xanh ngắt. Một cây lan luân (TH, PHH) với những chiếc nụ căng mọng chắc chắn sẽ nở những bông hoa đẹp đẽ.


Những khóm lan Lọng (TH) Cầu diệp (PHH) Bulbophyllum pectenveneris với cánh hoa dài mầu đỏ và cây Bulbophyllum thoạt nhìn trông rất giống Bulb. devanrigiense, nhưng không phải vì cây lan này hoa chỉ có 1 chiếc mà thôi. Anh Đức cho biết đó là Bulb. violaceobellum.



Trong vườn lan này cây nào cây nấy tươi tốt lạ thường, những cây Vandopsis, Huệ đồng (PHH, TH) hay Acampe, Bắp ngô (TH) hay A Cam (PHH) thân mập, lá dài đến nỗi nhận không ra.

	Vườn lan của anh Nguyễn Minh Đức còn nhiều cây rất lạ như cây Shoemorchis hình bên cạnh không biết là nguyên giống nào (species) và trời đã không còn đủ sáng để chụp ảnh ví nếu dùng đèn Flash sẽ mất hết mầu. Chúng tôi trở ra ngoài nói chuyện vãn và thưởng thức những múi bưởi cây nhà lá vườn, ngon không thể tả.

Tối hôm đó, trong bữa tiệc khỏan đãi chúng tôi được gặp chị Nguyễn thị Tuyết, chủ nhiệm câu lạc bộ và một số anh chị em khác trong một bầu không khí thân mật. Ngay tối chúng tôi điện thoại cho giáo sư Phan kế Lộc, hy vọng lại tìm thêm những kỳ hoa mới lạ của đất nước chúng ta.

Trở về Hoa Kỳ, khi xem lại hình ảnh anh Chu xuân Cảnh đã gửi cho, tôi ao ước được trở lại cái tuổi thanh xuân theo chân các anh bạn trẻ đi thăm các thắng cảnh của miền Tây Bắc, được thưởng thức những vắt mì tại ven rừng, khe núi, được nhìn thấy tận mắt những đóa lan rừng dã ngoại tại Bắc Cạn, Sơn La, Mộc Châu, Na Rì v.v...

	Phaius mishmensis
Monomeria barbata	Coelogyne cumingii

Nhưng tiếc thay tuổi trẻ của tôi đã qua đi trong những thăng trầm của đất nước và cuộc chiến tranh dai dẳng tàn phá tài nguyên và tiêu hao biết bao nhiêu nhân lực...

Xin ghi nhớ tấm lòng ưu ái của các anh chị em trong CLB Tràng An và mong rằng các anh chị sẽ tìm ra nhiều cây lan mới lạ cũng như gìn giữ được những cây lan gia bảo của chúng ta.<

Placentia 6-5-2010