Ban Mê Thuột

Ban Mê Thuột, nơi ngày xưa có người gọi là xứ Buồn Muôn Thuở hay như nhạc sĩ Pham Duy nói là "Đi 5 phút đã về chốn cũ". Thành phố này đã chết và hồi sinh với tên mới "Đắc Lắc".

Tới Đắc lắc vào gần 10 giờ đêm. Chúng tôi đón xe taxi về khách sạn Bạch Mã, một khách sạn 3 sao do anh Cao bá Hảo đặt trước. Sáng hôm sau, chúng tôi bao xe đi tới Krong Ana cách đó chừng 15 cây số. Hai bên đường đi, những cây bằng lăng hoa tím và cây muồng vàng nở rộ thay đổi hẳn bộ mặt của thành phố đất đỏ, bụi mù đầy dấu bom đạn khi xưa.

Anh Cao bá Hảo chờ đón chúng tôi ở đầu cầu, lối vào nhà anh. Ngôi nhà của đôi vợ chồng trẻ đầy những hoa lan. Chồng giáo sư toán, vợ giáo sư Anh Văn cùng một sở thích thật là lý tưởng.

Những chậu lan treo đầy vườn sau, nào là Dã Hạc (Den.anosmum) nào những cây lan Schoemorchis fragans hoa nhỏ li ti, Thanh đạm xanh (Coelogyne brachyptera) mầu xanh nõn chuối, tương phản với mầu đỏ chói như trái ớt của lan Đơn Cam (Den. unicum).

Cây lan Ascocentrum christensonianum var alba, khóm cây tòan những giống lan Lọng hay Cầu diệp (Bulbophyllum) Giáng hương quế nâu (Aerides houlettiana) treo đầy quanh tường.

Châu lan Vạn điểm hài (Pap.concolor) khoe sắc cùng cây Ngọc Thạch (Den chrystallinum).

Sau đó chúng tôi tới thăm vườn lan của anh Dương Toàn một vườn lan có khá nhiều giống lạ:

Hạc đính chàm biến mầu (Phaius indigoferous var alba), Ngọc diểm vỹ hồ (Rhynchostylis retusa), Gíáng hương thơm (Aerides odorata) và cây lan có lẽ là Ascochilopsis myosurus.

Cây Vô diệp lan (Chiloschita lunifera) và cây Monomeria dichroma biến mầu (var. alba)

Nói nhiều và chụp hình hoa cả mắt, chúng tôi tạm nghỉ và dùng bữa trưa tại quán ăn trong một ngõ hẹp, nếu không phải là người sành điệu khó lòng tìm ra được. Hôm đó bị cúp điện nếu không, món cá lóc nướng và nấu cháo phải là tuyệt hảo. Mấy cái ruột cá ròn tan và hơi đắng làm tôi nhớ lại những ngày còn ở Long Xuyên và món cháo cá tại Đà Lạt cùng với anh Ngọc lý Hiển.

Ngày hôm sau vợ chồng chị Lê Liên vừa ở Saigon đáp phi cơ lên, chúng tôi cùng nhau xuống Krong Ana thăm vườn lan của anh Bùi Quốc Việt.

Tại đây mấy cây vừa mới nở hoa: Eulophia flava hoa vàng tuyền rực rỡ, Phaius indigoferus, lưỡi trắng trong họng tím đỏ.

Cây lan Ascocentrum christensionianum với chiếc rễ mập mạp bám chắc vào gốc cây có 2 mầu khác nhau. Cây Vanda concolor với hoa mầu nâu đỏ có những đốm vàng nhạt.

Khóm lan Vanda fuscoviridis tươi tốt xum xuê với khoảng 50 chiếc hoa mầu vàng và cây Cẩm báo (Hygrochilus parishii) cũng hoa vàng đốm nâu và chiếc lưỡi mầu tím tuyệt đẹp.

Cây lan Trứng bướm (Schoenorchis gemmata) và cây Dã hạc hay luỡng điểm hạc biến mầu (Den. anosmum var semi alba)

Vô diệp lan (Chiloschita lunifera) và Den. ochraceum

Chu đinh tím (Spathoglottis plicata) và Cymbidium finlaysonianum

Và cuối cùng là một cây chưa nhận diện ra được, cây này hoa trong giống như Acampe joycena nhưng mầu sắc tươi đẹp hơn nhiều.

Thân chào và tạm biệt các bạn Đắc Lắc. Xin cám ơn anh Lê trọng Châu ở Đà Lạt đã giới thiệu cho tôi những người bạn quý. Hẹn sang năm sẽ trở lại thăm, nếu Trời đoái thương cho vẫn còn khỏe mạnh. Hy vọng các anh em lại tìm thêm được nhiều cây lan mới lạ.