Được sự tài trợ của Chương trình Nghiên cứu Đa dạng Sinh học Phú Quốc, chúng tôi đã trở lại nơi này từ ngày 3-6/5/2010 và ghi nhận thêm một loài lan mới cho Việt Nam, đó là loài Thanh đạm Coelogyne cumingii Lindl.


Đây là phong lan mọc thành đám dày trên những mỏm đá cheo leo thuộc đỉnh Núi Chúa. Chúng có giả hành to 2,5 cm, cao 6cm, mang 2 lá ở đỉnh, gốc có lá bẹ khô, cao hơn giả hành. Lá dai, dài 24 cm, rộng 4,5-5 cm, mũi nhọn, đáy hẹp dần. Phát hoa giữa ngọn giả hành non, cao không hơn lá, mang 3-4 hoa, cách nhau 2 cm; lá hoa rụng sớm. Hoa to cở 5 cm, màu trắng; môi có 3 sóng, vùng ngang thùy giữa, nơi tiếp giáp 2 thùy bên có màu vàng tươi. Lá đài sau dài 4 cm, rộng 1,3 cm; lá đài bên dài 4 cm, rộng 1,1 cm. Cánh hoa nhỏ hơn, dài 3,8 cm, rộng 0,95 cm. Mội 3 thùy, dài 3,6 cm. rộng 2,8 cm khi căng ra: thùy bên dài 1,9cm, cao 0,7cm, đáy có màu vàng với gân bên; thùy giữa dài 1,6cm, rộng 1,2 cm, có 3 sóng chạy từ đáy lên quá thùy bên, 2 bên đôi khi còn thêm sóng phụ rất ngắn. Trụ cao 2,2cm, to 0,5cm, nắp phấn sần sùi, nâu sét.

So với mô tả của Holttum và Seidenf. thì bề rộng của cánh hoa là 4 mm hay 8 mm (ở Lào) nhưng mẫu thu ở Phú Quốc to hơn, 9,5 mm.

Trên thế giới chúng phân bố ở Thái lan, Mã lai, Indonesia, Philippines,...

Hình: Nguyễn Vũ Khôi

Đây là lần đầu tiên chúng tôi ghi nhận sự hiện diện của loài này ở Việt Nam qua mẫu vật thu được ở Phú quốc. Mẫu vật: Tịch, N. T. 05.05.10.