Bạn thân mến!

Trên trang Hoa lan và Bạn đoc và có những bạn gửi thư riêng khen ngợi và hỏi tôi về đời sống và làm sao giữ cho được khỏe mạnh tinh tường ở cái tuổi ngoài 80 như vậy?

Gần đây những cảm nghĩ quá tốt đẹp của cô Phạm Hảo và anh Đỗ khắc Tài đã làm cho chúng tôi cảm thấy không khỏi sượng sùng. Nghĩ rằng cần phải có vài lời và xin chuyển những lời khen ngợi này tới tất cả các anh chị em đã cùng tôi cộng tác trong suốt thời gian vừa qua. Không có các anh chị em, một mình tôi đâu có thể gánh vác được hết mọi chuyện.

Thực ra, chúng tôi cũng là một người bình thường như nhiều người khác, không có gì đáng đề cao, khen ngợi cả. Chẳng qua chỉ là một kẻ đã gặp một chuỗi may mắn quá dài, nên có nhiều cơ duyên gặp được nhửng người bạn tốt mà thôi. Nhưng các bạn đã hỏi, chúng tôi xin trả lời kẻo mang tiếng bất nhã.


Nuôi trồng hoa lan là sở thích từ ngày còn quê nhà, nhờ may mắn đuợc sinh sống trên đất nước phồn hoa thịnh vượng này mới có điều kiện thực hiện theo sở nguyện. Gia nhập các hội hoa lan Hoa lan tại Hoa Kỳ và tham gia tổ chức triển lãm Fascination of International Orchid Show từ năm 1993 cũng chỉ là để gặp gỡ các người bạn mới, được học hỏi thêm và nhất là muốn đóng góp phần nào công sức để cám ơn xã hội đã cưu mang giúp đỡ những người tỵ nạn chúng ta. Cũng nhờ vào đó lại có thêm cơ duyên gặp gỡ các khoa học gia Hoa kỳ như: Harold Koopowitz, Norito Hasegawa, Eric Christenson, George Hatfield, Henry Motes và nhất là nhà khoa học Nga sô: Leonid Averyanov, người đã tới Hoa Kỳ nói chuyện vào tháng 1-1998 về những cây lan Việt (Xin xem bài Tìm Kiếm Hoa Lan tại Việt Nam).

Khi tiện nội qua đời vì chứng ung thư phổi cấp tính, vườn lan bị bỏ lay lóc, sự cộng tác với các tổ chức hoa lan tạm thời đình chỉ. Cho tới đầu năm 2004, khi nỗi đau buồn đã tạm nguôi ngoai, nhiếp ảnh gia Phí văn Trung mời chúng tôi triển lãm Hoa lan và Nhiếp ảnh tại chùa Bảo Quang và Hòa Thượng Thích Quảng Thanh đã cho chúng tôi mượn cơ sở tổ chức lớp Hoa Lan kéo dài trong 9 tháng. Mãn khóa, các anh chị em hoc viên khởi xướng ý định thành lập Hội và hội Hoa Lan Việt Nam tại Orange County đã bắt đầu từ tháng 11 năm 2004 cho đến ngày nay tại First Presbyterian Church 11832 Euclid, Garden Grove, với sinh hoạt liên tục mỗi tháng một lần, trong 8 năm đã qua không hề gián đoạn.


Từ đó đến nay tuy có vài người trong Ban Chấp hành cũng như Hội viên, không còn sinh hoạt với hội nữa, nhưng Hội lại có thêm các hội viên mới và số người cùng chung một thú vui với chúng tôi từ năm 2004 vẫn còn gắn bó làm cho sinh hoạt của Hôi Hoa Lan Việt Nam càng thêm mặn nồng tình nghĩa trong đời sống lưu vong. Sự bền vững của Hội, sự thương mến của các anh chị em thực là một liều thuốc trường sinh cho tôi.

Trang Web www.hoalanvietnam.org do chị Nguyễn thị Nguyệt đảm trách cũng ra đời vào năm đó. Năm 2006, nhân một buổi họp mặt của các thân hữu Huấn Luyện Viên Thanh Niên Thể Dục Thể Thao, chúng tôi may mắn gặp anh Nguyễn Hữu Xương, người đã tình nguyện bỏ rất nhiều công sức và dùng tài năng chuyển tải các bài vở và hình ảnh Hoa Lan Việt Nam đi khắp 4 phương trời. Không có chị Nguyễn thị Nguyệt khởi đầu, không có anh Nguyễn hữu Xương tiếp tay, hàng ngàn bài vở và gần 100.000 hình ảnh trong trang Web www.hoalanvietnam.org không thể nào tới tay các bạn yêu chuộng hoa lan trên khắp thế giới.


Khởi sự bằng vài chục tấm ảnh do Tiến sĩ Leonid Averyanov tặng cho, một số của chính tôi và một số sưu tầm trên Internet, hình ảnh Hoa lan Việt Nam được nhiều người chú ý kể cả những người ngoại quốc như Olaf Gruss ở Đức, Malcom Perry ở Anh và Geoff Stocker ở Úc v.v...

Đúng ngày 30-4-2007, trùng với ngày bỏ nước ra đi, Luật sư Karel Petrzelka, cựu Tổng Lãnh Sư Cộng Hòa Tiệp đã tặng cho chúng tôi trên 400 tấm ảnh quý giá mà ông và người con trai Alex Petrzelka đã thu thập được trong những năm tháng tại Việt Nam. Ông là động lưc chính giúp cho tôi việc tìm hiểu kỹ càng nhưng cây lan của quê hương xứ sở.

Thực ra từ năm 1992-1993 tôi đã cố gắng tìm hiểu những cây lan Việt, nhưng thời đó Internet còn ở giai đoạn phôi thai, nghèo nàn, sách vở về lan Việt hầu như không có, ngoại trừ cuốn The Orchids of Indochina của Gunnar Seidenfaden và cuốn Cây Cỏ Việt nam của Phạm Hòang Hộ, thành ra việc tìm hiểu hoa lan của quê hương khó khăn vô cùng.

Ngày nay trang Hoalanvietnam.org đã có trên 20 triệu lượt vào coi, gồm cả người Việt và ngoại quốc từ khắp mọi nơi trên thế giới, nhất là các bạn tại quê nhà đã nâng tổng số lên tới 50% những người vào xem. Nhờ đó những năm 2009 và 2010, khi về thăm quê hương, đất nước chúng tôi đã may mắn gặp nhiều bạn mới trên khắp miền đất tặng cho rất nhiều hình ảnh quý giá cho bộ sưu tầm Hình Ảnh Lan Rừng Việt Nam từ A đến Z.

Thành thực cám ơn cảm tình nồng hậu của các bạn đã không coi chúng tôi như một kẻ xa lạ mà như một người thân từ chốn xa xăm trở về thăm quê hương đất nước. Những cảm tình nồng hậu đó, làm cho chúng tôi đi không biết mệt, di chuyển liên tục không ngừng nghỉ suốt một tháng trời, ròng giã từ Hà Nội, Lào Cai, Điện Biên, Nam Định, Đồng Hới, Huế, Đà Nẵng, Ban Mê Thuột, Đa Lạt, Saigon, Cần Thơ và Phú Quốc. Xin mượn những tấm ảnh cũ để ghi lai chút tình tri ngộ.

Trần duy Quý, Dương x. Trinh, Phan kế Lộc	Ngô Cường, Huy Tấn, Việt Trung tại Hà Nội
tại Hà Nội	Bác Tuyên tại Hà Đông
H. k. Oanh, Lê v. Chiến, Ng. t. Tín, Ng. t. Khuyên tại Điên Biên	Chu x. Cảnh, Ng. Phong, Nguyễn minh Đức tại Tràng An
Vũ x.Thục, Đỗ v Trung Tú Nam Định	Ng v. Quả, P. Bích Hạnh, P. Nguyên Ân Huế
Lê thành Hiến tại Huế	Lê Khánh tại Đà Nẵng
Bùi Việt tại Đắc Lắc	Dương Toàn tại Đắc Lắc
Nông văn Duy tại Viện Sinh Học Tây Nguyên	Lê trọng Châu tại Đà lạt
Đinh quang Diệp & Trần Hợp	Dalat Rose Saigon
Ng. thiện Tịch, Ng, Trù, Đoàn bá Thuận	Nguyễn thiện Tịch, Trần Hợp

Lý Thọ, Ng. vũ Khôi tại Phú Quốc

Trở về Hoa Kỳ chúng tôi tiếp tục nhận được nhiều hình ảnh và tài liệu giúp cho việc sưu tầm những cây lan Việt được hoàn chỉnh hơn.

Những bài vở do các bạn từ trong nước, từ Úc, Đức, Pháp, Gia nã Đại, từ Seattle và nhiều nơi khác cho đã giúp cho trang Web hoalanvietnam trở nên phong phú với khoảng 2 bài một tuần đủ thể loại: văn, thơ, khảo cứu, nhạc, lời ca, ngâm v v.... Những bài vở, những tấm ảnh các bạn tặng cho là những viên gạch, đá xây dưng Thư viện Hoa Lan Việt Nam đều có khắc tên các bạn.

Hiện nay trên mạng Internet hình ảnh Hoa lan Việt Nam cùng với những bài vở và tin tức đã tràn ngập, và đem đến cho chúng ta những người bạn mới. Ở quê nhà cũng có khá nhiều trang Web trich đăng bài vở hình ảnh của trang hoalanvietnam.org cho các độc giả quê nhà. Nhưng cũng có một số không thèm ghi nguồn trích dẫn, thậm chí còn thay đổi tựa đề, thay tên tác giả, nhưng lại sao y nguyên văn, kể cả các dấu chấm, phẩy. Hành động đó tuy bất chính, nhưng chúng tôi không hề phiền lòng mà nghĩ rằng có thêm người phổ biến rộng rãi thú vui. Ngoài ra có hàng trăm trang Web thuộc đủ ngôn ngữ trên thế giới, cũng dùng 4 chữ: hoalanvietnam.org để dụ người khác vào xem trang của họ.

Nhiều bạn hỏi: Làm sao giữ cho được mạnh khỏe và tinh tường ở tuổi ngoại 80? Cũng xin thưa rằng chúng tôi quá may mắn. Sinh ra vào buổi giao thời cho nên học hành dang dở, may mắn sống sót qua biết bao nhiêu biến cố tang thương của đất nước.

Đồng niên tuế với chúng tôi, biết bao nhiêu anh em thân thuộc, bè bạn ở cả 2 phe Quốc-Cộng đã bỏ mình trên chiến địa, trong cảnh lao tù, đói rét, thiếu thuốc men, vùi thân trên biển cả hay trên giường bệnh. Không biết có phải là số tôi may mắn, định mệnh an bài hay vận nước đã đưa chúng tôi mỗi người một ngả?

Theo tôi số mệnh của mình tuy do thượng đế an bài, nhưng chính cách sống từ Tinh Thần đến Vật Chất của chúng ta cũng có phần nào ảnh hưởng tới.

Về tinh thần ta nên giữ cho Thân Tâm An Lac để tránh mọi Ưu Phiền, Hê lụy bằng cách: Tránh xa vòng Danh Lợi, không bon chen, đua đòi, tranh cãi, không đặt nặng vấn đề giầu nghèo, giai cấp và luôn luôn thành thưc với mình, và tôn trọng sở thích những người khác. Thí dụ: Nếu không thích rượu chè, cờ bạc, trai gái cũng không nên bài bác, chỉ trích người khác. Xin hãy quẳng gánh lo đi và đọc "How to stop worring and start living" của Dale Carnegie.

Về vật chất nên có sự điều độ về Ăn uống, Nghỉ ngơi. Vô tiết độ còn tác hại mạnh mẽ hơn là các bệnh tật. Ăn đúng giờ, ngủ đúng giấc, đừng ăn quá no, đừng ăn, ngủ bất cứ lúc nào, đừng ăn quá nhiều chất dầu mỡ, hoặc khó tiêu. Tránh xa rượu chè, cờ bạc, thuốc sái sẽ giúp chúng ta có một sức khỏe khả quan hơn.

Năng đi kiểm soát sức khỏe đinh kỳ, nếu có bệnh hãy nghe lời các bác sĩ uống thuốc đều đặn, không nên tin vào những lời quảng cáo vô căn cứ. Hãy tin tưởng vào những người có nhiều thời gian học tập, nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và kỹ thuật tối tân có thể xác định bệnh tật rõ ràng và cách chữa trị hiện đại, chính xác hơn.

Ngoài vấn đề trên, chúng ta nên luyện tập thân thể hàng ngày. Không nên nhầm lẫn giữa Thể dục và Thể Thao là những môn có tính cách tranh đua về thể lực. Thể dục giúp chúng ta tăng cường sinh lực ở tuổi thanh niên, khi về già duy trì được sức khỏe nếu năng tập luyện chuyên cần.

Vậy chúng ta tập thể dục ra sao? Tập bao nhiêu lâu là đủ? Nên chú ý đến 3 vấn đề:

Bản thân chúng tôi, khi còn trẻ đã tập thể dục và chơi các môn thể thao như bóng chuyền, điền kinh, bơi lội v.v... Vào tuổi 50-60 chạy hoặc đi bộ trên máy Treadmill mỗi ngày 30-45 phút với tốc độ 4-5 dặm một giờ và độ dốc 5%. Đến tuổi 70 đi với tốc độ 3-3,5 dậm một giờ và độ dốc 3/%. Tám mươi trở đi chỉ còn đi bộ quanh xóm với khoảng 2 dậm một ngày với tốc lực chậm hơn, vì đi nhanh sẽ đau đầu gối và tim đập thất nhịp. Nếu trời không nắng và lạnh dưới 60°F, đành tập trong nhà với vài ba cử động mêm dẻo trong vòng 30 phút. (Xin hãy đọc: "Bài thuốc trường sinh" và "Tìm một thú vui")

Ngoài ra chúng ta cần phải rèn luyện trí nhớ như đánh cờ, chơi ô chữ, đọc sách, viết văn v.v... để giữ cho đầu óc được tinh tường minh mẫn. Đối với tôi, hội họa và xử dụng máy vi tính để tìm tòi nghiên cứu về hoa lan là một thú giải buồn không bao giờ nhàm chán. Thực vậy khi vẽ phong cảnh cần phải nhớ một cảnh đẹp đã thấy ở đâu đó đưa lên khung vải, mầu sắc nào cần phải trộn lẫn với nhau để cho ta mảng mầu mong muốn. Tìm hiểu hoa lan cũng thế, với khoảng 10.000 tấm ảnh các ban ở quê nhà tặng cho phần lớn không có tên, cần phải tham khảo, đối chiếu với một đống sách vở, tài liệu để tìm ra tên khoa học cũng như các tài liệu của cây lan.

Bước vào ngưỡng cửa 85, chúng tôi không dám cho rằng mình đã thọ, đã hiểu biết và ứng xử hợp tình hợp lý. Bệnh tật đầy mình nào là đốt tim (Arrythmias ablation) cắt bỏ mật, áp huyết cao, tiểu đường, máu đông đặc, cao mỡ, đau bao tử, mỗi ngày 9-10 viên thuốc mà vẫn sống nhăn cùng thiên hạ. Như vậy có phải là quá ư may mắn hay không? Thường nhật chúng tôi mỗi ngày đều đi bộ, ăn ngủ đúng giờ giấc, ngồi trước máy vi tính tối thiểu 4 giờ, thỉnh thoảng lại đi bách bộ vài vòng trong nhà. Dành chút thì giờ còn lại cho hoa lan, cho bạn bè cùng sở thích, làm được một chút gì tạm cho là hữu ích, còn hơn nằm dài chờ chết.

Để kết luận, nếu không được Trời, Phật đoái thương, nhờ ân đức của tổ tiên để lai, nếu không có sự săn sóc thương mến của gia đình, không có hội Hoa lan, không có thể dục và nhất là không có nhiều bạn bè cùng chung một thú vui, chắc chắn tôi đã về lòng đất mẹ từ lâu. Xin thành thực cám ơn những người đã mang lai cho tôi luồng sinh khí đó.

Vậy xin có vài lời gọi là để đền đáp ơn tri ngộ.

Đầu năm Nhâm Thìn