This orchid guide is merely instructional, a guide to help Vietnamese orchid enthusiasts understand their native plant species. It is not to be used for commercial purposes.
Pictures found in this guide have been reproduced from the collections of Alex & Karel Peterzelka, the author, various books, magazines, and internet websites. We include this acknowledgment to request their permission for use of their photography and give proper thanks. Photographers are individually acknowledged next to their respective photos.
We do not wish in any way to violate any copyrights. Since many of the same photos appear in different websites, we do not know where the primary source of the photos came from In the case that you do not approve of the use of your pictures, please notify us and we will take immediate action to remove them or credit you in the way you see fit.
Đồng danh: Tên Việt: chưa có. Mô tả: Địa lan, thân cao 10-25 cm. Lá 2 chiếc, chùm hoa dài 10 cm, hoa 3-6 chiếc to 6-8 cm, mầu tím xanh, nở vào mùa Thu. Nơi mọc: Lâm Đồng. Ghi chú: Ngày 23-4-2003 L. Averyanov, N.X. Tâm, N.T. Vinh và ngày 27-4-2003, N.T. Hiệp, L. Averyanov, N.T. Vinh đã tìm thấy ở núi Bạch Mã, Phú Lộc, Thừa Thiên.
Hình vẽ: Evrard
Hình vẽ: Leonid Averyanov
Lockia Aver. 2012
Trên thế giới mới có một giống độc nhất mọc tại Việt Nam. Loài lan này được đặt tên để vinh danh tiến sĩ Phan Kế Lộc, một nhà khoa học đã cống hiến rất nhiều trong việc khảo sát các loài thảo mộc tại Việt nam và sonii để ghi danh ông Nguyễn thanh Sơn người tìm ra cây lan này.
1. Lockia sonii Aver. 2012
Đồng danh: Tên Việt: Đề nghị đặt tên Việt cho cây lan này là lan Lộc Sơn. Mô Tả: Phong lan thân đơn, cây lan Lockia sonii thân và hoa có dáng dấp giống như Vanda teres và Luisia, thân mọc thẳng cao chừng 50 cm, ngang to 4-8 mm. Lá cứng và dài 15-20 cm, ngang 5-8 mm. Chùm hoa mọc ở kẽ lá, dài 3-4 cm, hoa 8-10 chiếc to 1-2 cm, nở vào đầu mùa Xuân. Nơi mọc: Leonid Averyanov, Phan kế Lộc, Nguyễn thanh Sơn tìm thấy tại Chiềng Cọ, Sơn La. Xin xem chi tiết trong bài: Hai loài lan mới của Việt Nam.
Ảnh: Leonid Averyanov
Ảnh: Leonid Averyanov
Ảnh: Leonid Averyanov
Ảnh: Chu xuân Cảnh
Ảnh: Nguyễn Thanh Sơn
Ludisia A. Rich. 1825
Trên thế giới có 1 giống mọc ở Á châu và Việt Nam.
1. Ludisia discolor [Ker-Gawl.] A. Rich. 1825
Đồng danh:Haemaria pauciflora Gagnep. 1933; Kuhlhasseltia carrii Holttum 1947; Ludisia dawsoniana (H.Low ex Rchb. f.) Aver. 1988; Ludisia furetii Blume 1858; Ludisia odorata Blume 1859; Ludisia otletae (Rolfe) Aver. 1988. Tên Việt: Lá gấm. Mô tả: Địa lan, thân bò trên mặt đất dài 20-25 cm, chùm hoa cao 10-30 cm, nở vào mùa Xuân, thơm và tàn trong 2-3 tuần lễ. Nơi mọc: Khắp Bắc, Trung, Nam của Việt Nam.
Ảnh: Trần Ngọc Mạnh
Ảnh: Trần Ngọc Mạnh
Ludisia discolor var alba Ảnh: Bùi xuân Đáng
Ảnh: Nguyễn Minh Đức
Luisia Gaudich. 1829
Trên thế giới có 40 giống, Việt Nam có 12 giống:
1. Luisia appressifolia Aver. 2000
Đồng danh: Tên Việ̣t: Lan San hô, Lan Cành giao. Mô tả̉: Thạch lan cao 40-60 cm, thân tròn, lá hình ống, hoa 1 chiếc nở vào cuố́i Xuân, đầu Hạ. Nơi mọc: Đồng Văn, Quản Ba, Hà Giang, Na Rì, Bắc Cạn.
Ả̉nh: Phan Kế Lộc
2. Luisia antennifera Blume 1849
Đồng danh: Tên Việt: San hô nhện. Mô tả: Phong lan, thân lá hình ống như chiếc đũa có những đốm nâu đỏ, hoa 1-2 chiếc to 2 mm. Nơi mọc: Trung Việt.
Ảnh: Phan Kế Lộc
Ảnh: Phan Kế Lộc
3. Luisia brachystachys (Lindl.) Blume 1849
Đồng danh:Luisia indivisa King & Pantl. 1898; Luisia siamensis Rolfe ex Downie 1925. Tên Việt: San hô núi (TH). Mô Tả: Phong lan, thân tròn lá hình ống cao 40-50 cm, chùm hoa ngắn 1 cm mọc ở đốt có cuống lá, hoa 3-5 chiếc to 7-10 mm mọc sát nhau, nở vào mùa Xuân. Nơi mọc: Nha Trang, Đà Lạt, Đồng Nai.<
Ảnh: Orchidspecies.com
Ảnh: Alex & Karel Pterzelka
4. Luisia curtisii Seidenf. 1997
Đồng danh: Tên Việt: San hô hàng rào (TH). Mô tả: Phong lan cao 20-30 cm, thân tròn, lá hình ống,. chùm hoa ngắn 2-3 cm, hoa 5-6 chiếc to 2 cm, nở 1-2 chiếc một lúc vào mùa Xuân. Nơi mọc: Đà Lạt, Lâm Đồng.
Ảnh: Flickr.com
Ảnh: Orchidspecies.com
5. Luisia filiformis Hook. f. 1890
Đồng danh:Luisia gamblei Hook. f. 1890; Luisia grovesii Hook. f. 1890. Tên Việt: San hô sợi (TH). Mô tả: Phong lan nhỏ cao 10-15 cm, thân lá hình ống. Hoa mọc từng chiếc một ở các đốt, cuống dài 1.25 cm, hoa to 5 mm nở vào mùa Xuân. Nơi mọc: Định Quán, Đồng Nai.
Ảnh: Flickr.com
Ảnh: lab.troymeyers.com
6. Luisia macrotis Rchb. f. 1869
Đồng danh:Luisia tristis Hkr. f 1891. Tên Việt: San hô cánh to (TH). Mô tả: Phong lan cao 40-50 cm, thân lá hình ống. Hoa 1-2 chiếc to 1 cm, nở vào mùa Xuân. Nơi mọc: Đà Lạt, Lâm Đồng.
Ảnh: Alex & Karel Petrzelka
Ảnh: Nguyễn Minh Đức
7. Luisia morsei Rolfe 1903
Đồng danh:Luisia tonkinensis Schltr. 1915. Tên Việt: San hô Bắc (TH). Mô tả: Phong lan thân cứng dài 30 cm, lá hình ống, hoa mọc 2-6 chiếc ở phía bên kia cuống lá, to 1 cm nở vào mùa Xuân. Nơi mọc: Cúc Phương, Ninh Bình, Trùng Khánh, Cao Bằng, Quảng Ninh, Đắc Lắc, Lâm Đồng.
Đồng danh:Luisia laosensis Guillaumin 1964. Tên Việt: San hô Lào (TH). Mô tả: Phong lan nhỏ cao 15-25 cm, thấn lá hình ống. Hoa 1-2 chiếc, to 1,5 cm nở vào mùa Xuân tới mùa Thu. Nơi mọc: Quản Bạ, Hà Giang, Thạch Thành, Thanh Hoá, Lâm Đồng, Đồng Nai.
Ảnh: Nguyễn Minh Đức
Ảnh: Nguyễn Minh Đức
9. Luisia ramosii Ames 1911
Đồng danh: Tên Việt: San hô. Mô tả: Phong lan cao 25-30 cm, lá hình ống dài 8-11 cm. Hoa 3-6 chiếc, to 1.5 mọc phía bên kia cuống lá, nở vào mùa Hạ. Nơi mọc: Tân Biên, Tân Phú, Tây Ninh.
Ảnh: PlantPhoto.cn
Ảnh: Phan Kế Lộc
10. Luisia teretifolia Gaud. 1828
Đồng danh:Luisia platyglossa Rchb.f 1863; Luisia macrocarpa Schltr. 1921; Luisia truncata Blatt. & McCann 1932. Tên Việt: chưa có. Mô tả: Phong lan cao 15-20 cm, hoa to 2 cm, 3-10 chiếc nở đồng loạt vào mùa Đông, mùi hôi hôi. Nơi mọc:
Đồng danh: Tên Việt: San hô Thái Lan. Mô tả: Phong lan cao tới 1 m. Hoa 3-4 chiếc nở vào mùa Thu. Noi mọc: Leonid Averyanov tìm thấy ở rừng Mang La, Kon plong, Kontum vào tháng 9 năm 2000.
Ảnh: dokmaigarden.co.th
Ảnh: Doyngam bloggang.com
12. Luisia zollingeri Rchb. f. 1863
Đồng danh:Luisia latilabris Rolfe ex Downie 1925; Luisia latipetala J.J. Sm. 1910; Luisia zollingeri var. latipetala (J.J. Sm.) Sulist. 1988. Tên Việt: San hô môi túi (TH). Mô tả: Phong lan dài 80-90 cm, hoa 1-2 chiếc to 9 mm nở vào mùa Xuân. Nơi mọc: Hà Giang, Hương Hóa, Quảng Trị, Lâm Đồng.