Hơn một năm trước đây, chúng tôi đã mạo muội trình bầy với quý vị về việc đặt tên cho những cây lan trân quý của quê hương chúng ta. Vấn đề này thực là cần thiết vì rất nhiều người ngoại quốc đến Việt nam sưu tầm hoa lan đều có viết sách hoặc tường trình sự khám phá của mình cho mọi người cùng biết.

Tiền nhân của chúng ta gần như không có nghiên cứu về việc này. Trước đây các giáo sư Pham Hoàng Hộ, Trần Hợp và Nguyễn thiện Tịch v.v... tuy có viết thành sách, nhưng trong các sách vở đó còn thiếu sót rất nhiều, tên Việt lại không được đầy đủ, không đồng nhất và không được văn vẻ cho lắm.

Xuyên qua những ý kiến của nhiều người, ai ai cũng tán thành về việc đặt tên cho lan Việt là cần phải làm. Nhưng việc này là một việc quan trọng cần có nhiều ý kiến đóng góp của các vị thức giả cho nên chúng tôi không dám khinh xuất vội vã. Nhưng chẳng lẽ để việc này như nhìn nước chẩy qua cầu, chúng tôi sẽ:

• Trang Hoalanvietnam.org sẽ đứng ra làm diễn đàn chung cho mọi người Việt trên thế giới. Trang này năm 2006 có gần một triệu người vào đọc, năm nay có thể tới 2 triệu người.
• Để kỷ niệm 3 năm thành lập Hội Hoa Lan Việt Nam tại Hoa Kỳ chúng tôi mỗi tháng sẽ đưa một số hình trên trang Web, bắt đầu bằng những hình ảnh của các loài hoa phổ thông nhất của Việt Nam như : Aerides, Dendrobium, Paphiopedilum v.v...
• Để mọi người có thể góp ý kiến chúng ta chỉ cần đặt tên loài và giống. Theo giáo sư tiến sĩ Leonid Averyanov hoa lan Việt có khoảng 150 loài (genus) và 1000 giống (species). Chúng tôi xin được mạn phép phân tích rõ giữa loài và giống vì người ta thường nói loài người, giống da vàng hay loài chó, giống Phú quốc v.v...
• Do đó tên cây lan Việt sẽ gồm có 3 phần:
    1. Tên khoa học (scientific names) để dễ dàng tra cứu vì đã được các nhà chuyên môn quốc tế thẩm định: Thí dụ: Aerides rosea.
    2. Tên Việt Giáng Hương (loài Aerides) Hồng Nhạn (giống rosea), gọi chung là Giáng Hương Hồng Nhạn.
    3. Tên dân gian: Đuôi Cáo.
• Thông thường khi đặt tên hoa lan người ta đặt theo:
    - Hình dáng của hoa hay cây như: Vũ nữ
    - Mầu sắc: Bạch ngọc
    - Hương thơm: Quế hương
    - Địa danh: Đà Lạt
    - Điển tích: Trần Mộng
    - Tên người: Tuấn Anh

Ngoài ra chúng ta có thể dịch hay phiên âm theo tên khoa hoc, miễn làm sao có ý nghĩa và văn vẻ hay suôi tai là được. Những tên này nên dùng các từ ngữ Hán Nôm vì hiện nay trong ngôn ngữ của chúng ta có gần một nửa là những từ ngữ này. Và chính những từ ngữ đó đã làm cho nền văn học của chúng ta được dồi dào và phong phú. Đối với người mới nghe lần đầu thí dụ Hội Hồng Thập Tự hay Hội Chữ Thập Đỏ cũng như nhau, nhưng chúng ta đều biết chữ nào nghe ngay hơn, do đó nên tránh những từ ngữ nghe rất khó hiểu như: Á Lan Xích Thổ chẳng hạn.

Chúng tôi xin bắt đầu việc Đặt Tên Hoa Lan Việt bằng việc đưa ra hình ảnh, sơ lược một vài loài hoa và các giống trực hệ mọc tại Việt Nam và xin bắt đầu bằng Aerides để quý vị đề nghị. Nếu đồng ý với tên nào thì cũng xin đăng ý kiến cho chúng tôi được biết. Nếu bạn đề nghị một tên khác xin đăng vào phần ý kiến cho biết tên bạn đề nghị và một vài dòng giải thích lý do. Xin xem thí dụ của cây Aerides rubescens ở phía dưới.

Sau một thời gian chúng tôi sẽ tổng kết và công bố tên nào đã được nhiều người chọn, và đề nghị chúng ta sẽ dùng tên đó.

Aerides Lour. Giáng Hương

Giáng hương là một loài phong lan, thường bám trên các cành cây. Trên thế giới có khoảng 25 giống, Việt nam có 7 giống, phần lớn mọc ở các tỉnh miền Trung dọc theo dẫy núi Trường Sơn. Cây Gíáng Hương đầu tiên được thế giới biết đến là cây Aerides odorata do nhà thảo mộc học kiêm truyền giáo Bồ đào nha João Loureiro tìm được tại gần Huế và viết về các giống Aerides vào năm 1790. Aerides do chữ La tinh: Aer có nghĩa là không khí và eides là giống như. Nguồn gốc của chữ này mang theo ý nghĩa: con cháu của không khí.

Aerides crassifolia
Tên Việt	Tên người đề nghị	Số chọn
Giáng Hương xxxxx	xxxxx	xx
......	......	...
......	......	...

Aerides falcata Lindl.
Tên Việt	Tên người đề nghị	Số chọn
Giáng Hương xxxxx	xxxxx	xx
......	......	...
......	......	...

Aerides houlettiana Rchb. f.
Tên Việt	Tên người đề nghị	Số chọn
Giáng Hương xxxxx	xxxxx	xx
......	......	...
......	......	...

Aerides multiflora Roxb.
Tên Việt	Tên người đề nghị	Số chọn
Giáng Hương xxxxx	xxxxx	xx
......	......	...
......	......	...

Aerides odorata Lour. Cây lan này có 2 mầu hoa tím hồng và trắng.
Tên Việt	Tên người đề nghị	Số chọn
Giáng Hương xxxxx	xxxxx	xx
......	......	...
......	......	...

Aerides rosea Lood.ex Lindl
Tên Việt	Tên người đề nghị	Số chọn
Giáng Hương xxxxx	xxxxx	xx
......	......	...
......	......	...

Aerides rubescens (Rolfe.) Schltr Đặc hữu của Việt Nam
Tên Việt	Tên người đề nghị	Số chọn
Giáng Hương Việt Nam	Bùi Xuân Đáng	1
Aerides vietnamica	Đỗ Khắc	1
Giáng Hương Hồng Ngọc	Huệ Phong	1

Trên đây chỉ là đề nghị sơ khởi và bước đầu dò dẫm, kính mong quý vị nào có cao kiến xin hãy bổ túc dùm cho những thiếu sót. Chúng tôi xin thành thực cám ơn.

Xin mời các bạn đóng góp ý kiến.